دانشمندان به دستاورد خیرهکنندهای در زمینه درمان اعتیاد دست یافتهاند که نشان میدهد استفاده از امواج مغناطیسی قدرتمند میتواند به افراد در ترک سیگار کمک کند. این روش که rTMS نام دارد، با ابزار دقیق الکترومغناطیسی، امواج را به نقاط خاصی از مغز شلیک میکند تا فعالیتهای عصبی را تنظیم و توازن ازدسترفته را بازیابی کند. از آنجایی که ترک سیگار برای بسیاری از افراد به دلیل قدرت اعتیادآوری نیکوتین فرایندی بسیار دشوار است و از هر ده نفر فقط یک نفر موفق به ترک دائمی میشود، این رویکرد جدید امیدهای زیادی ایجاد کرده است.
دکتر «شینگبائو لی» (Xingbao Li)، استاد دانشگاه پزشکی کارولینای جنوبی، بر این باور است که اعتیاد باعث برهمخوردن تعادل میان سیستمهای پاداش و کنترل در مغز میشود. در این حالت، بخشی از مغز که مسئول هوس و دریافت لذت است بیشازحد فعال میشود و در مقابل، بخشی که وظیفه تصمیمگیری و اعمال کنترل را برعهده دارد تضعیف میگردد.
تیم تحقیقاتی دکتر لی با انجام آزمایشی روی ۴۵ فرد داوطلب، تأثیر ۱۵ جلسه درمانی با این روش جدید را بررسی کردند. آنها متوجه شدند افرادی که تحریکات مغناطیسی را در ناحیه قشر DLPFC مغز دریافت کرده بودند، بهطور متوسط ۱۱ نخ سیگار کمتر در روز مصرف کردند. این ناحیه درواقع مرکز خودکنترلی مغز محسوب میشود. درمقابل، گروهی که تحریکات را در بخش مربوط به پاداش دریافت کرده بودند، تنها توانستند ۵ نخ از مصرف روزانه خود کم کنند.
درواقع این تکنیک قدرت نه گفتن مغز را افزایش میدهد تا فرد بتواند بر میل بیولوژیکی خود غلبه کند.
افزایش قدرت خودکنترلی مغز برای ترک سیگار
نکته حائز اهمیت در پژوهش حاضر این است که تقویت سیستم کنترل مغز بسیار موثرتر از تلاش برای سرکوب مستقیم هوسها عمل میکند. دکتر لی این روش را نوعی پزشکی دقیق مینامد که در آن درمان براساس ساختار مغزی هر فرد شخصیسازی میشود.
شواهد بیولوژیکی مانند کاهش میزان مونوکسیدکربن در بدن شرکتکنندگان و تصاویر به دست آمده از اسکنهای مغزی تأیید کردند که این روش واقعاً باعث تغییر در عملکرد عصبی میشود. این موضوع نه تنها برای سیگاریها، بلکه برای افرادی که به الکل یا متآمفتامین اعتیاد دارند نیز درحال بررسی است.
با اینکه این مطالعه در ابعاد کوچک انجام شده و نیازمند آزمایشهای گستردهتر برای تأیید نهایی است، اما گزینه تازهای برای درمان غیرتهاجمی و بدون نیاز به دارو محسوب میشود که میتواند به افرادی که به درمانهای رایج پاسخ نمیدهند، کمک زیادی کند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Psychiatric Research منتشر شده است.