یافتههای جدید دانشمندان دانشگاههای پرینستون و ییل فرضیات قبلی درباره زمان پیدایش دایناسورها را زیر سؤال برد. براساس تحقیق جدید، دایناسورها ۱۰ میلیون سال زودتر از آنچه تاکنون در کتابهای علمی ثبت شده بود، پا به عرصه وجود گذاشتهاند. این کشف سن این فرمانروایان پیشین زمین را به ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلیون سال پیش بازمیگرداند.
تا پیشازاین جامعه دیرینهشناسی بر این باور بود که نخستین دایناسورها حدود ۲۳۰ میلیون سال پیش پدیدار گشتهاند. بااینحال، ابهام در شجرهنامه و تاریخچه تکاملی نمونههای اولیه همیشه وجود داشت. اکنون محققان با بازنگری در دادههای موجود و تحلیل دقیق سن فسیلها دریافتند که نقطه آغازین این موجودات به بازه زمانی ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلیون سال قبل بازمیگردد.
بازنگری در سن دایناسورها
پژوهشگران برای رسیدن به این نتیجه، ۹ مجموعه داده ریختشناختی بسیار گسترده را تحلیل کردند. این بررسیها شامل تمامی ویژگیهای آناتومیک و صفات فردی در سه شاخه اصلی دایناسورها بود:
- تروپودها: دایناسورهای عمدتاً گوشتخوار و دوپا.
- سوروپودومورفها: غولپیکران گیاهخوار با گردنهای دراز.
- اورنیتیسکینها: دایناسورهای با ساختار لگن پرندهمانند.
گردآوری این حجم عظیم از دادهها نشان داد که دایناسورها با حدود ۹۰۰ سرده و ۱۰۰۰ گونه، چقدر فراتر از تصور ما متنوع بودهاند. یکی از نکات مهم این مطالعه، نگاه سیستمی به تکامل است. دانشمندان تأکید کردند که گونهها در انزوا تکامل نیافتهاند، بلکه روابط پیچیده شکارگری و رقابت در اکوسیستم، عامل اصلی تغییرات آنها بوده است. آنها با استفاده از مدلهای تکاملی جدید و تطبیق دادههای قدیمی، مفهوم «تابش تکاملی» را به عنوان کلید حل معما معرفی کردند.
تابش تکاملی به معنای افزایش ناگهانی و انفجاری تعداد گونهها از یک جد مشترک است. این پدیده دقیقاً همان چیزی است که باعث شده بود دانشمندان قبلاً دوره تریاس پسین را زمان ظهور دایناسورها بدانند؛ درحالیکه طبق یافتههای جدید، آن دوره صرفاً زمان «تنوعیافتن سریع» آنها بوده و ریشه اصلی آنها به ۱۰ میلیون سال قبلتر برمیگشت.
پژوهشگران به این نتیجه عجیب نیز رسیدند: تاریخ ۲۴۰ میلیون ساله دایناسورها با فورانهای ناگهانی تغییرات ظاهری همراه بوده است. جالب اینجاست که حداقل دو مورد از سه انقراض بزرگ تاریخ زمین، به جای نابودی کامل، مانند یک کاتالیزور بوده و باعث ایجاد شاخههای جدید و تنوع بیسابقه در نسل دایناسورها شدهاند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Proceedings of the Royal Society B منتشر شده است.