روسیه پس از سالها انتظار، سرانجام راکت جدید و کاملاً بومی خود، سایوز ۵، را با موفقیت به فضا پرتاب کرد. این پروژه از همان ابتدا با هدف بازگرداندن جایگاه این کشور در صنعت پرتابهای فضایی شکل گرفته بود.
راکت سایوز ۵ روز پنجشنبه ۳۰ آوریل از پایگاه فضایی Baikonur Cosmodrome در قزاقستان به فضا پرتاب شد. این مأموریت یک پرواز آزمایشی کوتاه در مسیر زیرمداری بود که برای ارزیابی عملکرد اولیه سامانه طراحی شده بود.
پرتاب موفق راکت بومی سایوز ۵ روسیه
طبق اعلام روسکاسموس (سازمان فضایی روسیه)، این آزمایش با موفقیت انجام شده است. در جریان این پرتاب، هر دو مرحله اول و دوم راکت مطابق برنامه عمل کردند و یک نمونه آزمایشی در مسیر از پیش تعیینشده زیرمداری قرار گرفت. این محموله در ادامه با ورود مجدد به جو زمین، در منطقهای از اقیانوس آرام که پیشتر برای ایمنی پروازها و کشتیرانی بسته شده بود، فرود آمد.
پرتاب موفق سایوز ۵ نقطه عطفی برای برنامه فضایی روسیه محسوب میشود؛ چراکه توسعه این موشک از سال ۲۰۱۷ آغاز شده و هدف اصلی آن، جایگزینی موشکهای زنیت ساخت اوکراین بوده است. علاوهبراین، سایوز ۵ قرار است در آینده بهعنوان بوستر مرحله اول برای یک راکت فوقسنگین مورد استفاده قرار گیرد.
در زمان آغاز پروژه، روسیه امید داشت این راکت کمهزینه بتواند در کنار خانواده آنگارا، نیازهای داخلی این کشور را پوشش دهد و همچنین جایگاه رقابتی روسیه را در بازار جهانی پرتابها احیا کند. اما تحولات ژئوپلیتیکی، بهویژه حمله نظامی روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، شرایط را تغییر داد. اوکراین که یکی از قطبهای مهم صنعت موشکی جهان محسوب میشود، اکنون نهتنها همکاری خود را با روسیه قطع کرده، بلکه از توانمندیهای فضایی و موشکی خود در تقابل با این کشور استفاده میکند.
در چنین شرایطی، بومیبودن سایوز ۵ اهمیت دوچندانی برای روسیه پیدا کرده است. بااینحال، تردیدهایی درباره آینده تجاری این راکت وجود دارد. روسیه در پی جنگ اوکراین بسیاری از همکاریهای فضایی بینالمللی خود را از دست داده و کارشناسان معتقدند سایوز ۵ بهتنهایی تحول بزرگی ایجاد نمیکند که بتواند مشتریان خارجی را دوباره جذب کند.
از نظر فنی، سایوز ۵ در رده راکتهای میانوزن قرار میگیرد و از لحاظ ابعاد و توان حمل بار، قابل مقایسه با فالکون ۹ اسپیسایکس است. این راکت قادر است حدود ۲۰ تن محموله را به مدار پایین زمین منتقل کند، درحالیکه فالکون ۹ ظرفیتی برابر با ۲۵.۱ تن دارد. بااینحال، یک تفاوت اصلی میان این دو وجود دارد: مرحله اول فالکون ۹ قابل استفاده مجدد است و همین ویژگی نقش مهمی در کاهش هزینههای پرتاب ایفا میکند، اما سایوز ۵ یکبارمصرف است.