غذاهای فوقفرآوریشده در رژیمهای غذایی غربی بسیار رایج هستند و حالا پژوهش جدیدی نشان داده که این وعدهها، نوشیدنیها و میانوعدههای صنعتی میتوانند سلامت مغز را ضعیفتر کنند.
در این مطالعه، دانشمندان بهطور مشخص ارتباط میان میزان تمرکز، خطر زوال عقل و سهم غذاهای فوقفرآوریشده در رژیم غذایی بیش از ۲ هزار استرالیایی بدون زوال عقل در بازه سنی ۴۰ تا ۷۰ سال را بررسی کردهاند. بیشتر شرکتکنندگان زنان سفیدپوست بودهاند که از آنها خواسته شده بود یک پرسشنامه غذایی و چهار آزمون عملکرد شناختی (برای ارزیابی میزان تمرکز و حافظه) را تکمیل کنند.
نتایج مطالعه نشان داد که در کل گروه، غذاهای فوقفرآوریشده حدود ۴۱ درصد از کل انرژی دریافتی شرکتکنندگان را تشکیل میدادند؛ هرچند این سهم در میان شرکتکنندگان جوانتر و مردان بهطور قابلتوجهی بیشتر بوده است.
تأثیر مصرف غذاهای فوقفرآوریشده بر تمرکز
نکته قابلتوجه اینکه بهازای هر ۱۰ درصد افزایش سهم غذاهای فوقفرآوریشده در رژیم غذایی یک فرد، در توانایی تمرکز او افت مشخصی دیده شده است. مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده همچنین با خطر بالاتر زوال عقل همراه بوده و بهازای هر ۱۰ درصد افزایش، حدود ۰.۲۴ امتیاز به نمره خطر شرکتکننده اضافه شده است.
«باربارا کاردوسو»، زیستشیمیدان تغذیه از دانشگاه مانش استرالیا و محقق اصلی این پژوهش میگوید:
«برای اینکه یافتههای ما را در چشمانداز بهتری ببینید، افزایش ۱۰ درصدی غذاهای فوقفرآوریشده تقریباً معادل اضافهکردن یک بسته استاندارد چیپس به رژیم غذایی روزانه شما است.»
این مطالعه همچنین به چند عامل دیگر مانند سطح تحصیلات پایینتر، چاقی و پایبندی کمتر به رژیم اشاره کرده که ممکن است با مصرف بیشتر غذاهای فوقفرآوریشده ارتباط داشته باشند.
محققان توضیح دادهاند که در این مطالعه، منظور از غذاهای فوقفرآوریشده مواردی مانند نوشابهها، چیپس سیبزمینی، غذاهای آماده، دسرهای لبنی و هاتداگ و بهطور کلی، تقریباً هر چیزی که غذای تازه و «کامل» محسوب نشود، بوده است. این دستهبندی بسیار گسترده است و همین موضوع تعیین دلیل دقیق رابطه میان سلامت مغز و رژیم غذایی را دشوار میکند؛ اما پژوهشگران چند نظریه در این زمینه دارند.
به گفته آنها در این غذاها اغلب ساختار طبیعی از بین میرود و مواد بالقوه مضری مانند افزودنیهای مصنوعی یا مواد شیمیایی حاصل از پردازش وارد غذا میشود. از طرفی دیگر، غذاهای فوقفرآوریشده با بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون بالا و چاقی نیز مرتبط هستند که خود آنها میتوانند بر عملکرد مغز اثر بگذارند.
بنابراین برای بیشتر روشن شدن این رابطه، به پژوهشهای بیشتری نیاز است. این مقاله در ژورنال Alzheimer's and Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring منتشر شده است.