طی ماههای گذشته، شاهد افزایش محدودیتها در زمینه مصرف سوخت بودیم. بروز شرایط جنگی باعث شده است تا دولت محدودیتهای بیشتری را برای سیستم توزیع سوخت کشور در نظر بگیرد. اکنون این محدودیتها به سوختگیری با کارت جایگاهها نیز رسیدهاند. میزان بنزین مورد استفاده شهروندان در جدیدترین تغییرات، محدودتر از قبل شده است.
جزئیات تغییرات سهمیه کارت جایگاهها و کارتهای شخصی
براساس جدیدترین گزارش رسانههای داخلی، از روز یکشنبه ششم اردیبهشت ۱۴۰۵، سقف سوختگیری با کارت سوخت جایگاهها نسبت به گذشته ۵ لیتر کاهش یافته است. این سقف در گذشته ۲۰ لیتر به ازای هر بار استفاده بود اما اکنون به ۱۵ لیتر برای هر خودرو در هر نوبت تنزل یافته است. تا پیش از پنجم اردیبهشت ۱۴۰۵، رانندگان میتوانستند با کارت سوخت جایگاهها، تا سقف ۲۰ لیتر بنزین بزنند.
خبرگزاریهای داخلی هدف اصلی از این اقدام را کاهش وابستگی به کارتهای آزاد جایگاهها، جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و الزام شهروندان به همراه داشتن و استفاده از کارتهای سوخت شخصی عنوان کردهاند. سقف سوختگیری با کارت سوخت شخصی بدون تغییر باقی مانده است و افراد میتوانند در هر نوبت، ۳۰ لیتر از بنزین ذخیره شده در کارت سوخت خود را استفاده کنند. هدف از این تصمیم، تشویق افراد به استفاده از کارت سوخت شخصی است.
محدودیتهای پیشین
تغییرات ایجاد شده در سیستم توزیع سوخت، از فروردین ۱۴۰۵ آغاز شدند. از ابتدای سال جدید، سه تغییر عمده در ساختار سهمیهبندی سوخت کشور اعمال شده بود.
در گام اول، سهمیه آزاد خودروهای دوگانهسوز ۵۰ درصد کاهش یافت. این سهمیه شامل بنزین ۳۰۰۰ تومانی میشد. هدف از این کار، ترغیب مالکان خودروهای دوگانهسوز به استفاده بیشتر از سوخت گاز طبیعی CNG است. ناوگان آمبولانسها و خودروهای ویژه جانبازان و معلولین از این قاعده مستثنی شدهاند تا خللی در خدماترسانی حیاتی ایجاد نشود.
تغییر دوم، نصف شدن دوره ذخیره سهمیه یارانهای سوخت است. پیش از فروردین ۱۴۰۵، مالکان خودروهای شخصی و موتورسیکلتها میتوانستند سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی را تا مدت شش ماه در کارتهای خود ذخیره کنند. از ابتدای سال جدید، این مهلت به سه ماه کاهش یافت. هدف از این کار، جلوگیری از انباشت سهمیهها به منظور خریدوفروش کارتهای سوخت بوده است.
درنهایت سهمیه بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومانی ماهانه برای خودروهای سواری و وانتبارها نیز کاهش یافت. سهمیه بنزین آزاد خودروهای شخصی در سال گذشته ۱۰۰ لیتر بود اما از ابتدای فروردین ۱۴۰۵ به ۷۰ لیتر کاهش یافت. سهمیه آزاد بنزین وانتبارهای بنزینی نیز در سال ۱۴۰۴ معادل ۲۹۰ لیتر در ماه بود که اکنون به ۲۰۰ لیتر کاهش یافته است.
چشمانداز طرحهای جدید
با توجه به شرایط جنگی پیش آمده در کشور و اختلاف قیمتی که بین سوخت توزیعشده در کشور ما و کشورهای همسایه وجود دارد، دولت تصمیم دارد تا قاچاق سوخت را از طریق سختگیری بر شبکه توزیع محدود کند. کاهش سهمیههای آزاد و محدود کردن کارتهای جایگاهداران، گامی در جهت شفافیت تراکنشهای سوختی است.
با توجه به اینکه قیمت بنزین در ایران در مقایسه با کشورهای همسایه تفاوت فاحشی دارد، قاچاق سوخت همواره یکی از معضلات اصلی اقتصاد کشور بوده است. کاهش سهمیههای آزاد و محدود کردن کارتهای جایگاهداران، گامی در جهت شفافیت تراکنشهای سوختی است. بااینوجود، کارشناسان معتقدند این محدودیتها باید در کنار توسعه زیرساختهای حملونقل عمومی و ارتقای کیفیت موتورهای تولید داخل پیش برود تا بار روانی و اقتصادی مضاعفی بر دوش شهروندانی که نیازمند تردد روزانه هستند، وارد نشود.