چین در مسیر جایگزینی کامل ناوگان کامیونهای باری سنگین خود با وسایل نقلیه الکتریکی قرار دارد. این اقدام بلندپروازانه میتواند میزان آلایندگی این صنعت را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. همچنین با نصفشدن مصرف نفت در بخش حملونقل، چهره لجستیک، بازارهای جهانی انرژی و امنیت ملی چین دگرگون خواهد شد.
درحالحاضر، اقتصاد اکثر کشورهای جهان بسیار به کامیونهای سنگین متکی است. اگرچه این وسایل نقلیه باری و غولپیکر برای صنایع مختلف و طیکردن مسافتهای طولانی بسیار کارآمد هستند، اما مقادیر زیادی از سوختهای فسیلی (مانند دیزل) را مصرف میکنند که آلایندگی بسیار بالایی دارند. حالا برقیسازی این ناوگان میتواند تأثیر مصرف نفت بر محیطزیست را بهطرز چشمگیری کاهش دهد.
هدف چین برای راهاندازی کامیونهای سنگین برقی
«لیانگ لینه» (Liang Linhe)، رئیس هیئتمدیره شرکت Sany Truck، مدتی قبل به تشریح دلایل اقتصادی این تحول پرداخت. او با تأکید بر اینکه در وسایل نقلیه تولیدی و تجاری، «اقتصاد» هسته اصلی ملاحظات است، گفت:
«کاهش شدید هزینههای حملونقل، نفوذ کامیونهای الکتریکی در بازار را به نقطهای میرساند که حتی بهطور بالقوه به مرز ۱۰۰ درصد نزدیک میشود و فضای بسیار کمی برای بقای کامیونهای دیزلی باقی میگذارد.»
اگر کشوری در جهان بتواند این رؤیای بزرگ را محقق کند، قطعاً چین است. این کشور سالها و حتی دههها برای ایجاد ظرفیتهای لجستیک داخلی خود زمان صرف کرده که کامیونها بخش بزرگی از آن را تشکیل میدهند. پکن بهطور همزمان سرمایهگذاریهای زیادی در فناوری خودروهای الکتریکی انجام داده است؛ تا جایی که اکنون بزرگترین شرکتهای این کشور مانند BYD سلطه کاملی بر تأمین جهانی باتریها و خودروهای برقی دارند.
برای جایگزینی ۱۰۰ درصدی با موتورهای درونسوز (ICE)، یافتن راهی برای تولید باتریهای ارزانتر موضوع مهمی است. در این میان، ایده تعویض باتری احتمالاً نقش بسیار پررنگی ایفا خواهد کرد. ایده اصلی این است که اگر باتریها بهجای اتصال چندساعته به کابلهای شارژ، در عرض چند دقیقه با باتریهای پر تعویض شوند، زمان توقف ناوگان تجاری بسیار کاهش مییابد. در تجارت، ازدسترفتن زمان کمتر مستقیماً به معنای سودآوری بیشتر است. اگر ثابت شود که کامیونهای الکتریکی به اندازه دیزلیها کارآمد اما ارزانتر هستند، اپراتورهای ناوگان برای تغییر رویه درنگ نخواهند کرد.
فراتر از بحث هزینهها، برقیسازی ناوگان ترابری یک موهبت بزرگ برای اقتصاد کلان چین محسوب میشود. این کشور درحالحاضر بسیار به واردات نفت از مناطقی مانند خاورمیانه وابسته است (حدود ۴۰ درصد از نفت وارداتی چین فقط از خلیج فارس تأمین میشود). هرگونه اختلال در زنجیره تأمین به دلیل تنشهای ژئوپلیتیک میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به اقتصاد چین وارد کند. بنابراین، الکتریکیشدن این ناوگان نقشی مهمی در «استقلال انرژی» آینده چین ایفا خواهد کرد.
با وجود تمام این مزایا، پیش از رسیدن به نقطه مطلوب باید از چند مانع عبور کرد. باتریها هنوز بسیار سنگین هستند؛ این وزن اضافه، ظرفیت بارگیری را کاهش میدهد و درنهایت شعاع حرکتی کامیون را محدود میکند. اگرچه فناوری تعویض باتری به حل این مشکل کمک میکند، اما زیرساختهای شارژ فعلی همچنان در اکثر کشورها مشکل بزرگی محسوب میشوند. علاوهبراین، پیش از استقرار انبوه ایستگاههای شارژ در سطح ملی، ظرفیت شبکههای توزیع برق نیز باید بهطور اساسی ارتقا یابد.
به همین دلیل، انتظار میرود روند برقیسازی در ابتدا در صنایعی مانند معدن، بنادر و مسیرهای کوتاه و محلی آغاز شود و گسترش آن به بخش حملونقل عمومی و بینشهری به سالهای آینده موکول گردد.