در زمان جنگ برخی مسائل ممنوعه وجود دارد که در مواجهه با کودکان، نوجوانان و بزرگسالان باید به آنها توجه داشت تا بهتر بتوانیم اضطراب و استرس را کنترل کنیم.
زمانی که انفجار رخ میدهد، ترسناکترین لحظه محسوب میشود. صدای مهیب و لرزش احتمالی زمین و ساختمان میتواند ترس یا اضطراب را در کودک افزایش دهد. در چنین شرایطی نباید برخی کارها را انجام داد یا برخی جملات را عنوان کرد.
یکی از این جملات «چیزی نیست، نترس» است که ترس کودک را انکار و در ذهن او احساس بیپناهی و تحقیر القا میکند. مورد ممنوعه بعدی، دادزدن و تکاندادن کودک است که موجب ترسیدن بیشتر او خواهد شد.
«تو که بزرگ شدی» یا «بچهبازی در نیار» جملات ممنوعه دیگری هستند که نباید آنها را بیان کرد. بهعلاوه، نباید درباره خطر مرگ یا سناریوهای فعالیت نیروهای متخاصم در حضور کودک حرف زد.
اگر میخواهید با شخص دیگری درباره ترسهای فرزند خود صحبت کنید، نباید این کار را در حضور خود او انجام دهید. همچنین، بهتر است از پخش ناگهانی اخبار با صدای بلند در خانه خودداری کنید.
کودکان معمولاً بیشتر از خود صحبتها، از لحن و حالت بزرگسالان تأثیر میپذیرند، بنابراین حقیقت را بیان کنید اما مطابق سن کودک خود حرف بزنید. مثلاً در توضیح جنگ میتوانید بگویید: همانطور که آدمها گاهی با هم دعوا میکنند، کشورها هم میتوانند با هم دعوا داشته باشند، اما خیلیها در تلاشند تا به این دعوا پایان بدهند.
با کلمات آرامشبخش خود به کودکان اطمینان بدهید تا بدانند که شما کنارشان هستید و میتوانند در پناهتان در امان باشند. به آنها بگویید که میتوانند هر سؤالی داشتند از شما بپرسند و خیالشان را راحت کنید که در جای امنی حضور دارند.
در حضور کودکان کمتر اخبار بشنوید و بیشتر سعی کنید با کودک بازی کنید یا برای او کتاب بخوانید. به کودک اطمینان بدهید که اگر ترسیده، این حس طبیعی است و شاید بهتر باشد که در این رابطه با یکدیگر صحبت کنید.
نوزادان هم از صدای بلند انفجار میترسند، شروع به گریه میکنند و استرس والدین خود را میفهمند. در حملات هوایی نوزادان را در آغوش بگیرید و با دست از سر آنها محافظت کنید. شیردادن به نوزاد هم میتواند او را آرام کند.
در رابطه با بزرگسالان نیز حفظ آرامش روان و کاهش اضطراب به چند طریق ممکن است. برای مثال، اگر اخبار شما را مضطرب میکند، بهتر است آنها را دنبال نکنید. برای خود موسیقی آرامبخش بگذارید و اگر میتوانید کتاب بخوانید یا فیلم ببینید.
وقت گذراندن با خانواده و حفظ ارتباطات اجتماعی نیز میتوانید در این زمینه کمککننده باشد. بهعلاوه، تکنیک تنفس شکمی یا دیافراگمی یا تکنیک چهار به هشت و سپس ریلکسکردن میتواند به آرامش فرد منجر شود.
تکنیک تنفس چهار به هشت به معنای چهار ثانیه دم، سه تا چهار ثانیه نگه داشتن نفس در ریه، و هشت ثانیه بازدهم است.