فردا اول فروردین ۱۴۰۵ است.
امسال، ورود به سال نو برای ایرانیان با شرایطی کاملاً متفاوت رقم میخورد: ما همه عزاداریم، جنگ در خانه ماست و کشور را سکوت دیجیتال فرا گرفته است.
بر خلاف سالهای گذشته که شمارش معکوس برای تحویل سال با پیامهای تبریک در پیامرسانها و تماسهای تصویری همراه بود، قرار است متفاوت رقم بخورد: نه کسی دل و دماغ تبریک دارد و نه اینترنتی برای تماس با عزیزانمان داریم.
سال کهنه، سیاهچاله قطع اینترنت زندگی ما و ستاره اقبال بسیاری از ایرانیان را بلعید و حالا در آستانه نوروز، نزدیک به ۵۰۰ ساعت از قطع کامل اینترنت در کشور میگذرد. عددی که شاید در آمار و ارقام اقتصادی خلاصه شود، اما در واقعیت روزمره ما، به معنای توقف در زمان و مکان است.
گذشته از تبعات سنگین و غیرقابل انکاری که این قطعی طولانیمدت بر بدنه کسبوکارها و اقتصاد داشته و خواهد داشت؛ دردی که در این میان بیشتر از هر چیز خودنمایی میکند، تغییر اجباری سبک زندگی ماست. ما در دهه اخیر، زندگیمان را بر اساس استفاده از خدمات مختلف آنلاین چیده و برنامهریزی کردهایم. از مدیریت مالی و خریدهای نوروزی گرفته تا هماهنگی برای دید و بازدیدها و سفرها؛ همه چیز در گرو اتصال به شبکه جهانی بود.
حالا اما، همه این برنامهریزیها و عادتهای ریشهدار با مشکل جدی مواجه شدهاند. ما ناگهان به دورانی بازگشتهایم که برای سادهترین کارها یا باید روشهای سنتی و زمانبر را جایگزین کنیم یا به سرویسهای نیمبند داخلی پناه ببریم. این وضعیت، تنها یک محدودیت فنی نیست؛ بلکه محرومیتی گسترده است که زندگی ما را مستقم و بهشدت تحت تاثیر قرار میدهد.
هر چه که بود بالاخره سال ۱۴۰۴ به پایان رسید. امیدواریم سال ۱۴۰۵ سال گشایشها باشد، شرایط زندگی بهبود یابد، سایه جنگ و محرومیتها و مشکلات برای همیشه از سر کشور و مردم ایران برچیده شود و سکوت دیجیتال نیز برای همیشه در هم بشکند.
سال نویی از این دست برای همه ایرانیان آرزو میکنم.
*حکایت تصویر اصلی این نوشته نیز خواندنی است. چون به اینترنت و سرویسهای هوش مصنوعی دسترسی ندارم، پرامپت موردنظرم را برای تولید تصویر از طریق یکی از پیامرسانهای داخلی برای دوستی در آن سوی آب فرستادم. او با استفاده از سرویس نانوبنانا، تصویر را ساخت و برایم فرستاد. این روزها کار کردن ما در رسانه به این صورت است.