برخی ساختمانها ممکن است پس از انفجار آسیب ببینند و تا چند دقیقه یا حتی چند ساعت سرپا باشند، اما این بدان معنا نیست که ریسک ریزش ساختمان برطرف شده است. توجه به نشانههای هشداردهنده در این زمینه میتواند برای حفظ جان شما اهمیت زیادی داشته باشد.
انفجار یا موج شدید ضربه میتواند به ساختمانها آسیب برساند و ساختار آنها را دچار مشکل کند. یک ساختمان ممکن است در اثر آسیب از نظر ظاهری سالم به چشم بیاید، اما یک لرزش کوچک یا فشار اضافه میتواند باعث ریزش آن شود. در ادامه مهمترین نشانههای ناپایداری ساختمان را بررسی میکنیم.
نشانههای سازهای
معمولاً روشنترین نشانه مبنیبر آسیبدیدن اسکلت ساختمان نشانههای سازهای هستند و باید با احتیاط بسیار به آنها توجه کرد.
تغییر شکل سقف یا ستونها
اگر سقف یا ستونها خمیده شدهاند و تغییر شکل پیدا کردهاند، بار ساختمان ممکن است بهخوبی منتقل نشود و احتمال ریزش بالا میرود. در چنین شرایطی بلافاصله ساختمان را ترک کنید.
ترک جدید در دیوار یا سقف
ترکهای جدیدی که پس از انفجار بهوجود میآیند، علامت ورود فشار شدید به سازه هستند. اگر این ترکها درحال افزایش باشند یا طول زیادی داشته باشند، ساختمان شما تحت تنش قرار دارد.
ترک مورب در اطراف ستونها
ترکهای مورب در نزدیکی ستونها یا گوشههای دیوار از نشانههای مهم آسیب سازهای هستند. این ترکها زمانی بهوجود میآیند که ستون یا دیوار تحت بار شدید شروع به تغییر شکل کرده باشد.
باز شدن درز در گوشهها
شکلگیری درز در گوشههای دیوار، سقف یا محل اتصال دیوارها یعنی اجزای ساختمان دیگر به شکل مناسب به هم متصل نیستند. این علامت میتواند حاکی از حرکت ساختمان باشد.
بادکردن یا بیرونزدگی دیوار
اگر دیوار به سمت بیرون یا داخل تغییر شکل داده باشد، ممکن است در آستانه فروریختن باشد. در این حالت ممکن است فشار داخلی یا ضربه انفجار آجرها یا بلوکها را تکان داده باشد.
نشت ناگهانی پله یا کف
نشت یا پایینرفتگی ناگهانی کف اتاق، پلهها یا راهرو میتواند نشانهای از آسیب تیرهای زیرین یا پی ساختمان باشد. این وضعیت خطرناک میتواند علامتی برای شروع فروپاشی بخشهایی از ساختمان باشد.
تغییرات درها و پنجرهها
وقتی ساختمان حرکت میکند یا به آن فشار وارد میشود، درها و پنجرهها اولین بخشهایی هستند که واکنش نشان میدهند.
کجشدن چارچوبها
کجشدن در یا پنجره یا تغییر فاصله آنها با دیوار میتواند حاکی از حرکت دیوار یا ستون اطراف آنها باشد.
گیرکردن درها
تغییر شکل سازه یا جابهجایی دیوارها میتواند باعث شود دری که قبلاً به آسانی باز و بسته میشد، گیر کند.
باز و بسته نشدن پنجرهها
اگر پنجرهها دیگر بسته نمیشوند یا به راحتی حرکت نمیکنند، چارچوب ساختمان احتمالاً تغییر شکل داده است.
شلشدن یا افتادن لولاها
آسیبدیدن دیوارهای اطراف لولاهای در یا پنجره میتواند باعث شلشدن یا از جا درآمدن این لولاها شود.
صداهای ساختمان
اگر ساختمان صداهای عجیبی تولید میکند، این صداها میتواند هشدارهای اولیهای برای ریزش ساختمان باشد.
صدای ترکخوردن آرام
اگر صدای شکستن یا ترکخوردن میشنوید و این صداها ادامه دارد، ترکها احتمالاً درحال گسترش در داخل دیوارها یا سقف هستند.
صدای تقتق یا خشخش
اگر مصالح ساختمان مانند گچ، آجر یا بتن تحت فشار و درحال جابهجایی باشد، ممکن است چنین صداهایی به گوش برسد و اگر مکرراً شنیده شود، احتمال ناپایداری ساختمان وجود دارد.
نشانههای محیطی اطراف ساختمان
علاوهبر داخل خود ساختمان، بهتر است به محیط اطراف سازه نیز توجه کنید.
لرزش ممتد یا لرزشهای خفیف
اگر پس از انفجار لرزشهای کوچکی در زمین یا ساختمان احساس میکنید، ممکن است فشار بیشتری به ساختمان وارد شود و احتمال ریزش را افزایش دهد.
ترک در قاب پنجره یا کف سرامیکی
جابهجایی سازه میتواند در قاب پنجره یا سرامیک کف ترک ایجاد کند. این نشانهها معمولاً زمانی بهوجود میآیند که ساختمان نشست کرده باشد.
بوی گاز یا دود
استشمام بوی گاز یا دود میتواند خطر انفجار بهدنبال داشته باشد. در این شرایط بلافاصله ساختمان را ترک و از روشنکردن وسایل برقی یا شعله خودداری کنید.
ریزش گچ یا خاک از سقف
آسیبدیدن سقف یا تیرهای نگهدارنده ساختمان میتواند موجب ریزش مداوم گچ، گرد، خاک یا تکههای کوچک از سقف شود.
ریزش سنگ از دیوارهای بیرونی
ریزش سنگریزه، آجر یا تکههایی از مصالح ساختمان میتواند نشاندهنده آسیب نمای ساختمان یا دیوارهای اصلی باشد.
چه زمانی فوراً از منزل خارج شویم؟
اگر شکل ستونها تغییر کرده، کف دچار نشست شده یا بوی گاز استشمام میکنید، باید در سریعترین زمان ممکن ساختمان را ترک کنید.
چنانچه بیش از یک نشانه از فهرست بالا را در ساختمان دیدید، محل را ترک کنید و از سازه فاصله بگیرید. در ادامه با نیروهای امدادی یا آتشنشانی تماس بگیرید. هرگز برای خارجکردن وسایل شخصی به ساختمانی که احتمال ریزش آن وجود دارد، برنگردید. حفظ جان از هر چیزی مهمتر است.