بانک مرکزی در ابلاغیهای جدید به شبکه بانکی، اختیار بخشودگی جریمه دیرکرد اقساط را (برای سررسیدهای ۹ اسفند تا ۹ اردیبهشت) به بانکها واگذار کرد. با توجه به ساختار متصل لندتکها به بانکها، این سوال برای مشتریان آنها مطرح شده که آیا تسهیلات ارائه شده از سوی این پلتفرمها نیز شامل بخشودگی جریمه دیرکرد میشود؟ طبق مصوبه مذکور، اکنون بانکها مجازند با توجه به شرایط کشور، جریمه بین صفر تا ۶ درصد را ببخشند. با این حال، فعالان حوزه لندتک معتقدند هرچند جریمه نهایی از سمت بانک عامل اعمال میشود و در صورت بخشش بانک، مشتری جریمهای نمیپردازد، اما هنوز چارچوب اجرایی دقیق این ابلاغیه برای پلتفرمها شفاف نیست و باید منتظر جزئیات بیشتر در روزهای آتی بود.
به گزارش دیجیاتو، با این که ابلاغیه بانک مرکزی مسیر بخشودگی جرایم دیرکرد اقساط را هموار کرده، اما چگونگی اجرای این ابلاغیه توسط بانکها در پلتفرمهای لندتک با پرسشهایی همراه است.
صادق آزادانی، رئیس کمیسیون لندتک نصر تهران در گفتگو با دیجیاتو درخصوص این ابلاغیه میگوید:
«پلتفرمهای لندتک به دلیل تبعیت از مدلهای بانکی، همواره خود را ملزم به اجرای ابلاغیههای بانک مرکزی میدانند؛ با این حال، چالش همیشگی در این مسیر، نقص در چارچوبها یا نبود زمانبندی دقیق در ابلاغیههاست که فرایند عملیاتی شدن آنها را با تاخیر مواجه میکند. بررسی آخرین وضعیت شرکتهای لندتک نیز نشان میدهد که این مصوبه هنوز عملیاتی نشده است.»
بخشودگی جریمه دیرکرد اقساط برعهده بانکهاست
مهدی مومنی، مدیرعامل ازکیوام، نیز با اشاره به این که اعمال هرگونه جریمه و بخشودگی دیرکرد اقساط برعهده بانکهاست به دیجیاتو میگوید:
«هنوز سازوکار اجرایی مشخصی به ما ابلاغ نشده است؛ ضمن این که تیمهای فنی بانکها به دلیل حملات اخیر، درگیر اولویتهای حیاتیتری نظیر بازیابی سرویسها هستند و همین موضوع، تعیین راهکار معین را به روزهای آتی موکول کرده است. در سرویسهای BNPL (اعتبار خرد) که مدیریت آن مستقیما در اختیار پلتفرم است، با درک شرایط موجود، از دریافت خسارت عدم ایفای تعهد که معادل جریمه دیرکرد در وام است صرفنظر کردهایم. اما در بخش وامهای بانکی، از آنجا که فرایند بازپرداخت و جمعآوری اقساط مستقیما در شبکه خود بانک انجام میشود، دسترسی اجرایی برای مداخله نداریم. بر خلاف تجربههای گذشته مانند دوره جنگ ۱۲ روزه که این دسترسی مهیا بود، در حال حاضر هرگونه تصمیم درباره جریمه یا بخشودگی صرفا در اختیار بانک عامل است.»
آنطور که پیداست از زمان جنگ ۱۲ روزه به بعد، دست پلتفرمها برای تصمیمگیری مستقل در این زمینه بسته شده و حالا اختیار عمل در مورد بخشودگی یا اعمال جریمه، مستقیما به سازوکار و اراده بانکهای عامل منوط شده است.
امید ترابی، مدیرعامل دیجیپی نیز در خصوص جریان پرداخت اقساط در شرایط فعلی به دیجیاتو میگوید: «جریان پرداخت اقساط کاملا مبتنی بر زیرساختهای بانکی است؛ به این معنا که تمامی دادهها شامل اصل مبلغ، سود و میزان جریمه دیرکرد، مستقیما از بانک دریافت و به مشتری اعلام میشود و در نهایت وجوه پرداختی مشتری نیز، مستقیما به حساب بانک عامل واریز میشود. ما در فرایند بازپرداخت اقساط، صرفا نقش یک تسهیلگر را ایفا میکنیم و عملکردی مشابه موبایلبانک داریم؛ لذا نه اختیاری در تعیین میزان جریمه و نه امکان تغییر ارقام اعلامی از سوی بانک را داریم. بر همین اساس، تنها در صورتی که بانک عامل بر مبنای ابلاغیه جدید، مبلغ جریمه را در سامانه خود تعدیل یا حذف کند، این تغییر به صورت خودکار در پلتفرم ما نیز اعمال خواهد شد و جریمهای از مشتری دریافت نمیشود.»
در نهایت باید توجه داشت که ابلاغیه جدید بانک مرکزی نه یک الزام، بلکه ایجاد ظرفیتی برای تصمیمگیری مستقل بانکهاست؛ از همین رو با توجه به اختیاری بودن این بخشودگی، احتمال میرود کاربران پلتفرمهای مختلف لندتک بسته به سیاست بانک طرف قرارداد پلتفرمها، با رویکردهای متفاوتی در مواجهه با جرایم دیرکرد اقساط روبهرو شوند.