در هنگامه بحرانها و بهویژه در شرایط جنگی، دسترسی به اطلاعات دقیق و بهموقع، نه تنها یک نیاز، بلکه یک ضرورت حیاتی برای مدیریت بحران است.
دسترسی به اطلاعات موثق در شرایط جنگی، همگام با تأمین نیازهای اولیه، از ارکان اساسی بقا محسوب میشود و هرگونه اخلال یا سکوت در این زمینه، به مثابه ایجاد خلأیی است که لاجرم با شایعات پر خواهد شد.
مردم در بحرانها تشنه خبر و اطلاعاتند و در شرایطی که دسترسی به اینترنت ممکن نیست، انتظار میرود وبسایتهای رسانههای رسمی و درگاههای اطلاعرسانی دستگاههای اجرایی، بهویژه آنهایی که وظایف حساس و حیاتی را بر عهده دارند، با مسئولیتپذیری بیشتری عمل کنند و اطلاعات ضروری، اطلاعیهها و اخبار را بهطور مستمر در اختیار عموم قرار دهند.
متأسفانه، مشاهده میشود که برخی از این نهادها در انجام این وظیفه مهم، دچار سهلانگاری هستند. برای نمونه، پایگاه اطلاعرسانی سازمان انتقال خون، علیرغم اهمیت حیاتی فعالیتهای این سازمان در تأمین نیازهای درمانی، از ابتدای آغاز جنگ و لااقل تا زمان نوشته شدن این یادداشت، هیچگونه اطلاعیهای منتشر نکرده است. سازمان اورژانس کشور نیز وضعیت مشابهی دارد و تیتر آخرین خبرش مربوط به واژگونی اتوبوسی در جاده گرمسار است.
همچنین، سازمان هواپیمایی کشوری از تاریخ ششم اسفند ماه، یعنی سه روز پیش از شروع جنگ، در سکوت خبری به سر میبرد و هیچ گزارشی مبنی بر وضعیت پروازها یا اقدامات صورت گرفته ارائه نکرده است و وبسایت ایرانایر کلاً در دسترس نیست.
بخش دیگری که نیازمند شفافیت فوری است، حوزه ارتباطات و دسترسی به اینترنت است. سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و شرکت ارتباطات زیرساخت، بهعنوان متولیان اصلی این حوزه، سکوت اختیار کردهاند و شفافسازی در خصوص وضعیت دسترسی به اینترنت (یا شبکه ملی اطلاعات) و اقدامات انجام شده برای حفظ و پایداری آن، در این مقطع زمانی بسیار حیاتی است. در این شرایط شرکت ارتباطات زیرساخت از دهم اسفندماه هیچ خبری در خروجی خود قرار نداده و وضعیت سازمان تنظیم مقررات هم بهتر از این نیست.
ناگفته پیداست که بهروز نشدن وبسایت و پایگاه اطلاعرسانی دستگاهها، لزوماً به معنی کمکاری آنها نیست و منظور ما نیز این نیست که این دستگاهها کاری انجام نمیدهند. منظور موکد ما این است که مردم باید از اقدامات یا اطلاعیهها مطلع شوند که در شرایط کنونی، یکی از بهترین و در دسترسترین کانالها برای اطلاع از این اخبار و اطلاعیهها، وبسایت رسمی سازمانهاست.
البته باید به یاد داشت و یادآوری کرد که برخی از دستگاههای اجرایی نیز وظیفه خود را در اطلاعرسانی بهخوبی انجام داده و خروجی اخبار و اطلاعیههای خود را بهروز نگه داشتهاند. یکی از دستگاههایی که اقداماتش در زمینه اطلاعرسانی در خور قدردانی است، جمعیت هلال احمر ایران است که در این روزها بهطور مستمر به آگاهیرسانی و انتشار محتوای مورد نیاز پرداخته است.
مواردی که ذکر کردیم، صرفاً چند نمونه از کارنامه اطلاعرسانی دستگاهها و سازمانهای اجرایی در روزهای اخیر بود و مسلم است که هم سازمانهای پرکار و با عملکرد مناسب بیشتری داریم و هم دستگاههایی که در این زمینه کمکاری یا بیتوجهی کردهاند. امیدواریم در روزهای آینده دستگاههای کمکار در زمینه اطلاعرسانی، اهمیت این وظیفه را درک کنند و خروجی خبری وبسایتهای خود را بهروزرسانی کنند تا دفعه بعدی که وبسایت آنها مراجعه میکنیم، اطلاعات تازهای برای خواندن وجود داشته باشد.