قطع شدن اینترنت، برای بسیاری از ما به معنی عدم دسترسی به اخبار است، برای بعضی زیان اقتصادی به همراه دارد، اما برای گروهی از ایرانیان نیز به معنی از دست رفتن آرزوها و حاصل سالها تلاش برای رشد و آیندهای بهتر است: دانشجویان در انتظار مهاجرت تحصیلی.
فرایند دریافت پذیرش از دانشگاههای معتبر و در نهایت مهاجرت تحصیلی، فرایندی زمانبر و پر استرس و نیازمند برنامهریزی و رعایت زمانبندی دقیق است و از دست رفتن بازه زمانی تعیین شده از سوی دانشگاهها، به رد درخواست و هدر رفتن یک سال تلاش میانجامد. برای بسیاری از دانشگاهها ضربالاجل مصاحبه و پذیرش، ۱۵ ژانویه (۲۵ دی ماه) است. به این ترتیب، درخواستکنندگان اگر تا یکی دو روز آینده نتوانند نتیجه درخواستشان را بررسی کنند، عملاً فرصت را از دست خواهند داد و از سوی دانشگاه مورد نظر رد میشوند.
«برای خواندن ایمیلهایم باید مهاجرت کنم»
ریحانه یکی از این دانشجویان است. او که در کارشناسی فیزیک تحصیل کرده، از تیرماه درخواست پذیرش را برای ۲۰ دانشگاه ارسال کرده است.
ریحانه توضیح میدهد: «یکی از این دانشگاهها خیلی زود جواب داد و اعلام کرد که باید برای مصاحبه مراجعه کنم. زمان مصاحبه نیز قرار بود همین هفته مشخص شود. اما با توجه به اینکه به ایمیل دسترسی ندارم، نه میدانم مصاحبه نهایی شده یا نه و نه میتوانم از زمان تعیین شده برای مصاحبه احتمالی مطلع شوم.»
او که بابت این بلاتکلیفی تحت فشار روانی زیادی قرار گرفته است، میگوید: «اگر در زمان مقرر به اطلاعات دست پیدا نکنم، مجبورم دوباره همه مراحل را برای ترم بعد انجام بدهم.»
راهکار ریحانه این است که موقتاً از کشور خارج شود و ایمیلهایش را چک کند: «در این شرایط، عدم دسترسی دو سه روزه به ایمیل میتواند موجب از دست رفتن و لطمه دیدن ۶ سال تلاش من شود.»
این دانشجوی ایرانی میگوید که در یک رشته دیگر نیز پذیرش گرفته و ممکن است تصمیم بگیرد که به عنوان دستیار محقق به کشور ثالث برود: «در واقع ما مجبوریم برای چک کردن یک ایمیل مهاجرت کنیم. شرایطی که در این کشور فراهم است، بهتر از این است که اینجا بنشینم و منتظر بمانم.»
به گفته او، برای چک کردن ایمیل و پیگیری امور پذیرش، باید حداقل یک ماه در کشور خارجی مستقر شود که هزینهای سنگین بهدنبال خواهد داشت.
کل فرایند دریافت پذیرش مختل شده
آریان، فارغالتحصیل رشته مهندسی پزشکی است که حدود دو سال است فرایند پذیرش از دانشگاههای خارجی را دنبال میکند.
او میگوید: «هر دانشگاه و رشتهای مهلتی برای پذیرش دارد. برای مهندسی پزشکی تا ۱۵ ژانویه مهلت هست. مشکل اینجاست که این مهلتها تمدید نمیشود و قطع شدن اینترنت ما را در شرف از دست رفتن مهلت قرار داده است.»
آریان میافزاید: «بعضی از دانشجوها حتی پذیرش هم گرفتهاند و باید برای سفارت اقدام میکردند. با توجه به اینکه دسترسی به سفارت هم وجود ندارد، ممکن است پذیرش آنها از دست برود و مجبور شوند دوباره سال بعد اقدام کنند.»
این دانشجو توضیح میدهد: «احتمال دارد حتی سفارت جواب داده و اعلام کرده باشد که دانشجو گذرنامهاش را برای مهر شدن تحویل دهد یا درخواست مدارک تکمیلی داشته باشد. دسترسی نداشتن به ایمیل به معنی این است که از این درخواستها مطلع نخواهیم شد و درخواست ما رد میشود.»
خود آریان برای افزایش شانس پذیرش اقدام به ارسال مقاله علمی هم کرده است: «الان نمیدانم تکلیف مقالهام چیست. قاعدتاً داورها تا حالا مقاله را بررسی و اصلاحاتی را اعلام کردهاند. اما من نمیتوانم بفهمم چه اتفاقی افتاده است.»
آریان برای حل این مشکل دو راهکار در پیش رو دارد یا از ویپیان استفاده کند یا به یکی از کشورهای همسایه برود.
او میگوید: «پیشنهاد یک ویپیان با هزینه ۲ تا ۳ میلیون تومان به من داده شد، اما با توجه به قطعی کامل اینترنت، این راهکار منطقی نیست. بنابراین بهترین راهکار این است که حداقل دو سه روز به کشور دیگری بروم و ایمیلهایم را چک کنم و برگردم.»
او در مورد راهکار سفر میگوید: «در این صورت هم فقط میتوانم متوجه شوم چه نامههایی به دستم رسیده است و کار بیشتری نمیشود کرد. نمیدانم مثلاً اگر سفارت نامه زده باشد و مثلا درخواست ترجمه مدرکی داده باشد، چهکار باید بکنم.»
هزینهای که او برای سفر چند روزه به یک کشور همسایه در نظر گرفته حدود ۸۰ میلیون تومان است.
نه مصاحبه ممکن است نه ترجمه
آیدا هم برای پذیرش در دانشگاهی در ایتالیا درخواست داده است.
او که فارغالتحصیل رشته طراحی فرش است، میگوید: «با توجه به اینکه امروز ۱۲ ژانویه است و دانشجوهای که برنامه اپلای برای دانشگاههای خارج از ایران داشتند در حال حاضر با مشکلات زیادی مواجه هستند.»
او میافزاید: «مهلت ثبتنام بیشتر دانشگاههای مقصد تا ۲۰ام ژانویه بسته میشود و بعد از این زمان یا هزینه اپلای کردن بیشتر میشود یا به طور کلی مهلت ثبتنام تمام میشود. تعدادی از افراد مجبورند صرفاً برای ثبتنام از مرز ایران خارج شوند و یا افرادی خارج از مرز ثبتنام آنها را انجام دهند که در عمده دانشگاهها با توجه به اینکه مصاحبه حضوری در گوگلمیت الزامی است، این امکان هم وجود ندارد.»
آیدا ادامه میدهد: «در مورد سفارتخانهها هم مشکلاتی مثل بررسی مدارک وجود دارد، دارالترجمهها هم به دلیل اینکه اکثر آنها از سامانههای کشورهای مختلف اطلاعات را جمعآوری میکنند با مشکل مواجه شدهاند. البته خیلی از دارالترجمهها به طوری کلی انلاین کار میکنند که الان با این وضعیت هیچکاری نمیتوانند بکنند.»
او میگوید: «خیلی از دانشجویان برنامهریزی میکنند که نزدیک به زمان ثبتنام دانشگاه در آزمون زبان شرکت کنند و با شرایط پیش آمده، اگر هم آزمون را داده باشند دسترسی به نتیجهها ندارند. البته الان امکان شرکت در آزمون هم وجود ندارد.»
به گفته این دانشجوی، بورسیههای مثل بورسیه اروپا که شانس خوبی برای دانشجوهای ایرانی هستند هم مهلت ثبتنام آنها در این بازه زمانی است که با این شرایط امکان استفاده از آنها هم غیرممکن است.
هزینه سفر
هماکنون قیمت بلیت پرواز مستقیم رفت و برگشت به استانبول از حدود ۳۵ میلیون تومان شروع میشود. همچنین برای سفر به ایروان ارمنستان نیز بر اساس اطلاعات علیبابا، فعلا پروازی وجود ندارد و ظرفیت تکمیل شده است.
به این مبلغ باید هزینه محل اقامت را نیز اضافه کرد.
آیندهای که رنگ میبازد
آیدا، ریحانه و آریان، تنها سه نفر از میان صدها دانشجویی هستند که آینده تحصیلی خود را در خارج از مرزها میجویند، اما قطع اینترنت، آینده آنها را با ابهام مواجه کرده است.