سازمان ملی استاندارد ایران از آغاز دورانی تازه در صنعت خودروسازی خبر داده است. براساس جدیدترین طرح جامع این سازمان، استانداردهای خودرو از ۸۵ گانه به ۱۲۲ گانه تبدیل خواهند شد. به خودروسازان داخلی تا سال ۱۴۱۱ فرصت داده شده است تا محصولات خود را با الزامات جدید و سختگیرانه انطباق دهند. انتشار استانداردهای ۱۲۲ گانه خودرو در حالی رخ میدهد که صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگر تحت فشار قرار گرفته است و تولید خودرو به دشواری انجام میشود. درحالحاضر خودروها براساس استانداردهای ۸۵ گانه به تولید میرسند.
تغییرات جدید شامل چه مواردی است؟
استانداردهای اضافهشده به طور عمده بر ارتقای ایمنی سرنشینان تمرکز دارند. این تغییرات را میتوان در دو دسته اصلی بررسی کرد که شامل ایمنی فعال و ایمنی غیرفعال میشوند. در جدول زیر برخی از این موضوعات را عنوان کردهایم:
| نوع ایمنی | هدف | نمونه تجهیزات الزامی |
| ایمنی فعال | پیشگیری از وقوع تصادف و کمک به کنترل خودرو | ترمز اضطراری هوشمند، رادارهای هشداردهنده، سیستم تشخیص خوابآلودگی راننده |
| ایمنی غیرفعال | کاهش آسیب به سرنشینان پس از وقوع تصادف | کیسههای هوای پیشرفته، تقویت ساختار بدنه، کمربندها و شیشههای ایمنی |
علاوه بر موارد مربوط به ایمنی، استانداردهای دیگری نیز در حوزههای زیستمحیطی و عملکردی همچون بهینهسازی مصرف سوخت به موارد قبلی اضافه شدهاند.
عواقب عدم رعایت استانداردهای ۱۲۲ گانه خودرو
سازمان استاندارد نظارت خود را در دو مقطع پیش از تولید انبوه و حین تولید، از طریق نمونهبرداریهای دورهای انجام میدهد.
چنانچه خودرویی در هر یک از این مراحل نتواند استانداردهای لازم را پاس کند، با عواقب زیر روبرو خواهد شد:
- گواهی تأیید نوع آن تمدید نخواهد شد.
- فرآیند شمارهگذاری و صدور پلاک متوقف میشود.
- تولید و عرضه آن محصول ممنوع خواهد شد.
نکاتی درباره استانداردهای ۱۲۲ گانه خودرو
اضافه شدن الزامات سختگیرانه و جدید در حوزه تولید خودرو، هزینهبر است. بنابراین قیمت خودروهایی که براساس استاندارد ۱۲۲ گانه تولید میشوند، نسبت به قبل افزایش خواهد یافت. سازمان استاندارد به همین منظور یک بازه زمانی ۶ ساله را برای خودروسازان تدارک دیده است تا آنها بتوانند هزینههایشان را مدیریت کنند. البته نرخ ارز، تورم اقتصادی و قیمت قطعات نیز بر افزایش قیمت نهایی مؤثر خواهند بود.
علاوهبر خودروهای داخلی، خودروهای وارداتی نیز ملزم به رعایت استانداردهای ۱۲۲ گانه خواهند بود. این مسئله احتمالاً بر قیمت خودروهای وارداتی نیز تاثیر خواهد گذاشت.
پاس کردن این ۱۲۲ مورد، تنها به معنای رعایت حداقلِ الزامات قانونی و ایمنی است. کیفیت یک خودرو مفهومی بسیار گستردهتر است که شامل دوام قطعات، استهلاک پایین، خدمات پس از فروش قدرتمند و در نهایت رضایت مشتری میشود. بنابراین ممکن است خودرویی تمام استانداردهای قانونی را داشته باشد، اما همچنان خودروی باکیفیتی محسوب نشود.
چشمانداز آینده؛ حرکت به سمت ستارههای ایمنی
یکی دیگر از بخشهای مرتبط با استانداردهای ۱۲۲ گانه، تدوین طرحی مشابه آزمونهای یوروانکپ برای ایمنی خودروها است. ایمنی خودروهای داخلی از این پس براساس تعداد ستاره مشخص خواهد شد. مشتریان نیز میتوانند براساس تعداد ستارههای ایمنی، خودروهای داخلی را مورد مقایسه قرار دهند.