پژوهشگران دانشگاه وین با همکاری دانشمندان مکزیکی و مجارستانی ثابت کردند مغز سگها میتواند احساسات متضاد و حتی تمایزهای ظریف میان رفتارهای منفی چهره انسان مانند ترس، خشم و غم را تشخیص دهد.
به گزارش واشینگتنپست، محققان اسکنهای مغزی fMRI سگهای خانگی را ثبت کردند. سگها بهصورت بیدار، بدون مهار فیزیکی و با تمایل خود درون دستگاه MRI قرار میگرفتند تا الگوی فعالیتهای عصبی آنها هنگام مشاهده تصاویر چهره انسان بررسی شود.
این مطالعه در قالب دو آزمایش مجزا انجام شد: در آزمایش اول ۸ سگ خانگی تصاویری از چهرههای غریبه با حالتهای شاد و خنثی را مشاهده کردند. سپس در آزمایش دوم پژوهشگران دامنه بررسی را گسترش دادند و با مشارکت ۱۲ سگ، واکنشهای مغزی به چهار حالت چهره شامل شادی، غم، خشم و ترس را با یکدیگر مقایسه کردند.
تشخیص احساسات مختلف انسان توسط سگها
نتایج آزمایش اول و بخش اول آزمایش دوم نشان داد که مشاهده چهرههای شاد و لبخند انسان، بخش خاصی از مغز سگها را فعال میکند. محققان میگویند فعالشدن این بخش از مغز حائز اهمیت است؛ زیرا این منطقه از مغز مستقیم با سیستم پاداش و پیشبینی اتفاقات مثبت ارتباط دارد. پیشازاین مشخص شده بود که همین بخش از مغز سگها هنگام انتظار برای دریافت خوراکی، تشویقی یا شنیدن صدای تحسین و تمجید صاحبشان روشن میشود. به بیان دیگر، دیدن چهره شاد انسان برای مغز سگ، حس پاداش و امنیت را تداعی میکند.
بزرگترین شگفتی این پژوهش زمانی رقم خورد که پژوهشگران الگوی کلی فعالیت مغزی سگها را در مواجهه با چهرههای منفی بررسی کردند. برخلاف تصورات قبلی که گمان میرفت سگها تمام رفتارهای منفی را یکسان پردازش میکنند، تحلیل کل مغز نشان داد که الگوهای عصبی سگها هنگام مشاهده چهره ترسیده، از چهرههای خشمگین و غمگین متمایز است.
بااینحال، تفاوت ساختاری ملموسی میان نحوه پردازش چهرههای غمگین و خشمگین در مغز سگها دیده نشد، اما تفکیک ترس از سایر احساسات منفی، اولین مدرک علمی محکم بر توانایی سگها در درک چهره انسان محسوب میشود.
با وجود جذابیت این یافتهها، پژوهشگران بر لزوم احتیاط در تفسیر نتایج تأکید دارند؛ تمایز الگوهای مغزی ثابت میکند سگ میتواند تفاوت چهرهها را تشخیص دهد، اما الزاماً به این معنی نیست که سگ احساسات انسان را همانگونه که خود ما تجربه میکنیم، درک میکند.
همچنین بخش عمده سگهای حاضر در این پژوهش از نژاد Border Collie بودند. این نژاد طی نسلهای متوالی برای هدایت گله و توجه فوقالعاده بالا به دستورات و نشانههای انسانی پرورش یافته است. همچنین تمامی سگهای آزمایششده، سگهای خانگی اهلی از خانوادههای مهربان بودند؛ بنابراین سگهای نگهبان، خیابانی یا سایر نژادها ممکن است واکنشهای متفاوتی نشان دهند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال iScience منتشر شده است.