مرحله دوم و رهاشده راکت فالکون ۹ اسپیسایکس که در ژانویه ۲۰۲۵ با هدف انتقال دو کاوشگر ماه به فضا پرتاب شده بود، پس از ۱۸ ماه سرگردانی در فضا سرانجام با سرعتی حدود ۸٬۶۹۰ کیلومتربرساعت (تقریباً ۷ برابر سرعت صوت) به سطح کره ماه اصابت کرد. این شیء چهار تنی در بازه زمانی پیشبینیشده و در نزدیکی دهانه اینشتین به کره ماه برخورد کرده است. با وجود آمادهباش کامل رصدخانهها و اخترشناسان در سراسر جهان برای ثبت آثار ناشی از این برخورد، ظاهراً هیچ تصویر یا ویدیوی مستقیمی از لحظه وقوع حادثه به ثبت نرسیده است.
به گزارش گاردین، هرچند اخترشناسان آماتور و حرفهای موفق به مشاهده مستقیم لحظه برخورد نشدند، اما قویترین مدرک برای اثبات این رویداد توسط تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا در کشور شیلی به ثبت رسید.
دانشمندان با استفاده از این تلسکوپ، فورانی از عناصر سدیم و لیتیوم را درست چند دقیقه پس از زمان محاسبهشده برخورد شناسایی کردند. پژوهشگران میگویند عنصر سدیم از صخرهها و خاک برخاسته از سطح ماه سرچشمه میگیرد و عنصر لیتیوم نیز از بقایا و ساختار خود موشک آزاد شده است.
سقوط راکت اسپیسایکس روی سطح ماه
براساس برآوردهای ناسا، برخورد این راکت چهار تنی موجب شکلگیری دهانهای با قطر تقریبی ۶۰ پا (حدود ۱۸ متر) و عمق ۱۲ پا (حدود ۳.۶ متر) شده و نزدیک به یک میلیون کیلوگرم گردوغبار و سنگ را تا ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری به فضای اطراف ماه پرتاب کرده است.
اگرچه به دلیل شرایط نوری و محل برخورد، ثبت لحظهای رویداد از روی زمین میسر نشد، اما انتظار میرود مدارگرد شناسایی ماه ناسا و مدارگرد آژانس فضایی کره جنوبی در روزهای آینده با عبور از فراز این منطقه، اولین تصاویر باکیفیت را از دهانه تازه ایجادشده به زمین ارسال کنند.
مدیر برنامههای علمی ناسا و پروازهای دراگون در کمپانی اسپیسایکس، علت این حادثه را ترکیب پیچیدهای از فعالیتهای خورشیدی و نیروهای گرانشی زمین، ماه و خورشید عنوان کرد که مسیر حرکتی راکت را طی ۱۸ ماه از کنترل خارج کردند.
با وجود حضور بیش از ۱۳۰ میلیون قطعه زباله فضایی در مدار زمین، برخورد آنها با سطح ماه رویدادی نسبتاً نادر است. پیشازاین نیز در مارس ۲۰۲۲ بقایای موشک چینی به سطح ماه اصابت کرده بود و ناسا نیز در سال ۲۰۰۹ برای بررسی گردوغبار قمری، بخشهایی از یک راکت را بهصورت عامدانه به ماه کوبیده بود.